Giải Nobel Vật lý năm 2021

Ba nhà khoa học nhận giải Nobel Vật lý 2021

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã chính thức xướng tên Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann và Giorgio Parisi lúc 11h45 ngày 5/10 (16h45 giờ Hà Nội) cùng nhận giải Nobel Vật lý năm 2021.

Giải Nobel Vật lý 2021 được Ủy ban giải thưởng trao cho ba nhà khoa học với nghiên cứu về các hệ thống vật lý phức tạp giúp con người hiểu về biến đổi khí hậu.

Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển xướng tên Syukuro Manabe, Klaus Hasselmann và Giorgio Parisi lúc 11h45 ngày 5/10 (16h45 giờ Hà Nội) cùng nhận giải thưởng danh giá của năm 2021.

Ba nhà khoa học thắng giải Nobel Vật lý năm nay cho những nghiên cứu về các hiện tượng hỗn loạn và có vẻ ngẫu nhiên. Syukuro Manabe và Klaus Hasselmann đặt nền móng cho tri thức của nhân loại về khí hậu Trái Đất và tác động của con người. Trong khi đó Giorgio Parisi được vinh danh nhờ những đóng góp mang tính đột phá cho lý thuyết vật liệu hỗn độn và các quá trình ngẫu nhiên.

Các hệ thống phức tạp, đặc trưng bởi sự hỗn loạn và ngẫu nhiên, rất khó để nắm bắt. Giải Nobel Vật lý năm nay tôn vinh những phương pháp mới để mô tả và dự đoán hành vi dài hạn của chúng.

Theo đó Giorgio Parisi nhận một nửa giải thưởng cho việc phát hiện sự ảnh hưởng lẫn nhau của các dao động và rối loạn trong những hệ thống vật lý từ quy mô nguyên tử đến hành tinh.

Syukuro Manabe và Klaus Hasselmann cùng nhận nửa giải thưởng còn lại cho việc lập mô hình vật lý của khí hậu Trái Đất, định lượng độ biến động và dự đoán một cách đáng tin cậy về sự ấm lên toàn cầu.

Một hệ thống phức tạp có vai trò sống còn với nhân loại là khí hậu Trái Đất. Syukuro Manabe chỉ ra sự gia tăng mức CO2 trong khí quyển dẫn đến nhiệt độ bề mặt Trái Đất tăng lên như thế nào. Những năm 1960, ông phát triển của các mô hình vật lý về khí hậu Trái Đất và là người đầu tiên khám phá mối tương tác giữa cân bằng bức xạ và sự dịch chuyển dọc của các khối khí. Công trình của ông đặt nền tảng cho sự phát triển của các mô hình khí hậu ngày nay.

Khoảng 10 năm sau, Klaus Hasselmann lập ra mô hình liên kết thời tiết và khí hậu, trả lời cho câu hỏi tại sao các mô hình khí hậu vẫn đáng tin cậy dù thời tiết hỗn loạn và thay đổi liên tục. Ông cũng phát triển các phương pháp nhận dạng những tín hiệu nhất định, là dấu ấn của cả hiện tượng tự nhiên lẫn hoạt động của con người trong hệ thống khí hậu. Các phương pháp của ông được sử dụng để chứng minh rằng sự gia tăng nhiệt độ trong khí quyển là do con người thải CO2.

Biểu đồ cho thấy mối liên quan giữa mật độ CO2 và nhiệt độ khí quyển từ nghiên cứu của Syukuro Manabe. Ảnh: RSAS

Khoảng năm 1980, Giorgio Parisi phát hiện những mẫu ẩn trong các vật liệu phức tạp và hỗn loạn. Phát hiện của ông nằm trong số những đóng góp quan trọng nhất cho lý thuyết về hệ thống phức tạp. Chúng giúp khả thi hóa việc hiểu, mô tả nhiều hiện tượng và vật liệu có vẻ hoàn toàn ngẫu nhiên, không chỉ trong vật lý mà còn trong những lĩnh vực khác như toán học, sinh học, khoa học thần kinh và học máy.

“Những phát hiện được tôn vinh năm nay cho thấy kiến thức của chúng ta về khí hậu dựa trên một nền tảng khoa học vững chắc, dựa trên việc phân tích các quan sát một cách tỉ mỉ. Ba người đoạt giải năm nay đều góp phần giúp chúng ta hiểu thêm về tính chất và sự tiến hóa của các hệ thống vật lý phức tạp”, Thors Hans Hansson, chủ tịch Hội đồng Nobel Vật lý, nhận xét.

Biểu đồ cho thấy tác động của con người và các nguồn tự nhiên tới sự nóng lên của khí quyền. Ảnh: RSAS

Giáo sư Syukuro Manabe (90 tuổi) sinh tại Shingu, Nhật Bản, hiện là nhà khí tượng học tại Đại học Princeton (Mỹ).

Giáo sư Klaus Hasselmann (90 tuổi) sinh tại Hamburg, Đức, hiện làm việc tại Viện Khí tượng Max Planck (Đức).

Giáo sư Giorgio Parisi (73 tuổi) sinh tại Rome, Italy, hiện làm việc tại Đại học Rome Sapienza (Italy).

Kể từ khi Alfred Nobel lập ra giải thưởng, đã có 114 giải Nobel Vật lý được trao cho 215 nhà khoa học. Giải thưởng được trao bởi Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển ở Stockholm.

Trong số những người đoạt giải Nobel Vật lý, chỉ có 4 phụ nữ là Marie Curie, Maria Goeppert-Mayer, Donna Strickland và Andrea Ghez. John Bardeen là học giả duy nhất hai lần đoạt giải Nobel Vật lý vào năm 1956 và 1972. Người đoạt giải trẻ nhất là Lawrence Bragg, ông nhận giải cùng cha mình vào năm 1915, khi mới 25 tuổi. Người già nhất là Arthur Ashkin, đoạt giải năm 2018, khi 96 tuổi.

Giải Nobel Vật lý năm 2020 thuộc về ba nhà nghiên cứu Roger Penrose, Reinhard Genzel và Andrea Ghez với những phát hiện về hố đen siêu khối lượng, một trong những vật thể bí ẩn nhất vũ trụ.

Nobel là giải thưởng quốc tế do Quỹ Nobel tại Stockholm lập ra từ năm 1901 dựa trên tài sản của Alfred Nobel, nhà phát minh kiêm doanh nhân Thụy Điển.

Giải thưởng được trao thường niên cho những cá nhân và tổ chức có cống hiến nổi bật trong các lĩnh vực Y học, Hóa học, Vật lý, Văn học, Hòa bình. Năm 1968, Ngân hàng Trung ương Thụy Điển lập ra Giải thưởng của Ngân hàng Thụy Điển cho Khoa học kinh tế để tưởng nhớ Nobel, còn gọi là giải Nobel Kinh tế.

Mỗi giải thưởng gồm huy chương, bằng chứng nhận cá nhân và một khoản tiền thưởng. Từ năm 1901-2020, giải thưởng đã được trao 603 lần cho 962 cá nhân và tổ chức trên thế giới.

Theo vnexpress.net.

Bài viết liên quan

  • CHÚC MỪNG KHOA VẬT LÝ – TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN CÓ THÊM 02 TÂN GIÁO SƯ

    CHÚC MỪNG KHOA VẬT LÝ – TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN CÓ THÊM 02 TÂN GIÁO SƯ Sáng ngày 18/5/2022, Trường ĐHKHTN đã long trọng tổ chức Lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm chức danh Giáo sư, Phó giáo sư năm 2022. Vừa qua, Trường ĐHKHTN có 02 nhà giáo đạt chuẩn chức danh Giáo sư, 07 nhà giáo đạt chuẩn chức danh Phó giáo sư năm 2021. Mới đây, Hiệu trưởng Trường ĐHKHTN đã …

    Chi tiết >>

  • LG INNOTEK TUYỂN DỤNG CÁC VỊ TRÍ TRONG THÁNG 05

    LG INNOTEK TUYỂN DỤNG CÁC VỊ TRÍ TRONG THÁNG 05 Các vị trí tuyển dụng: Kỹ sư chất lượng (4) Kỹ sư công đoạn (10) Kỹ sư NPI/ RnD (20) Nhân viên đối ngoại tiếng Hàn (1) Nhân viên phòng an toàn (1) Nhân viên phòng nhân sự – mảng C&B (2) Kế toán tổng hợp (1) Nội dung và yêu cầu công việc: tham khảo tại website: tuyendunglginnotek.vn QUYỀN LỢI: Thử việc 100% lương Làm việc từ thứ 2 …

    Chi tiết >>

  • TUYỂN DỤNG KỸ SƯ ĐIỆN TỬ Y SINH (Biomedical Electronics Engineer) – TẬP ĐOÀN VIETTEL

    TUYỂN DỤNG KỸ SƯ ĐIỆN TỬ Y SINH (Biomedical Electronics Engineer) – TẬP ĐOÀN VIETTEL Nơi làm việc: Hà Nội Thời gian: Full-time Số lượng: 5 MÔ TẢ CÔNG VIỆC: Nghiên cứu các công nghệ được ứng dụng trong các thiết bị y tế. Nghiên cứu các nguyên lý hoạt động của các loại cảm biến trong y tế, đề xuất lựa chọn các thiết bị cảm biến cho các sản phẩm cụ thể. Tìm hiểu nguyên lý, cấu tạo …

    Chi tiết >>

  • TUYỂN DỤNG KỸ SƯ R&D – LG DISPLAY

    TUYỂN DỤNG KỸ SƯ R&D – LG DISPLAY Mô tả công việc: Thiết kế kỹ thuật cho các bộ phận mạch điện trên các nguyên tắc kỹ thuật đã thiết lập và phù hợp với công nghệ phát triển Quản lý và kiểm soát nguyên liệu và thành phẩm của nhóm phát triển theo kế hoạch tổng thể Hợp tác và giao tiếp với ban quản lý, các đối tác phát triển nội bộ và bên ngoài về tình trạng …

    Chi tiết >>

  • KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ VÀ TIN HỌC – NGÀNH HỌC CỦA KỶ NGUYÊN 4.0

    KỸ THUẬT ĐIỆN TỬ VÀ TIN HỌC – NGÀNH HỌC CỦA KỶ NGUYÊN 4.0 Chỉ tiêu tuyển sinh năm 2022: 70 sinh viên Ngành học liên ngành đáp ứng nhu cầu nhân lực CMCN 4.0 Được các tập đoàn công nghệ chào đón Mức thu nhập hấp dẫn Các định hướng chuyên môn: Hệ thống nhúng, Tự động hóa và Internet kết nối vạn vật (IoT) Kỹ thuật đo lường và xử lý tín hiệu Kiểm tra không phá hủy …

    Chi tiết >>

  • KHỞI ĐỘNG CHƯƠNG TRÌNH TUYỂN SINH VIÊN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC LẦN 2 NĂM 2022

    KHỞI ĐỘNG CHƯƠNG TRÌNH TUYỂN SINH VIÊN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC LẦN 2 NĂM 2022. Tiếp nối thành công từ chương trình tuyển sinh viên tốt nghiệp Đại học lần 1 năm 2022 (tháng 3), Samsung Việt Nam tiếp tục hành trình tiếp nhận hồ sơ của các ứng viên tốt nghiệp Đại học, bắt đầu từ ngày 04.05.2022 ~ 05.06.2022 trên hệ thống www.samsungcareers.com.vn Đợt tuyển dụng lần thứ 2 năm 2022 sẽ cung cấp nhân lực cho các …

    Chi tiết >>

  • CẬP NHẬT NHÓM NGÀNH HOT THỜI ĐẠI 4.0 DÀNH CHO CÁC BẠN YÊU THÍCH VẬT LÝ, CÔNG NGHỆ!

    CẬP NHẬT NHÓM NGÀNH HOT THỜI ĐẠI 4.0 DÀNH CHO CÁC BẠN YÊU THÍCH VẬT LÝ, CÔNG NGHỆ! Năm 2022, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc Gia Hà Nội tuyển sinh nhóm ngành Vật lý, Công nghệ đang được các nhà tuyển dụng săn đón. CÁC NGÀNH ĐÀO TẠO: Kỹ thuật Điện tử và Tin học (Chỉ tiêu: 70; Mã xét tuyển: QHT94; Điểm chuẩn 2021: 26.05) Khoa học Vật liệu (Chỉ tiêu: 60; Mã xét …

    Chi tiết >>

  • TỔNG KẾT HỘI NGHỊ KHOA HỌC SINH VIÊN KHOA VẬT LÝ NĂM 2022

    TỔNG KẾT HỘI NGHỊ KHOA HỌC SINH VIÊN KHOA VẬT LÝ NĂM 2022. Hội nghị Khoa học Sinh viên Khoa Vật lý năm 2022 được tổ chức vào ngày 25/04/2022 tại nhà tòa nhà T1 Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Hội nghị có 30 báo cáo thuộc các lĩnh vực Vật lý hiện đại như Vật lý hạt nhân, Vật lý y sinh, Vật lý điện tử, Khoa học Vật liệu, Vật lý lý thuyết…. chia thành 3 …

    Chi tiết >>

  • HỘI NGHỊ KHOA HỌC SINH VIÊN KHOA VẬT LÝ NĂM 2022

    HỘI NGHỊ KHOA HỌC SINH VIÊN KHOA VẬT LÝ NĂM 2022. Nhằm mục đích nâng cao chất lượng đào tạo và đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học của sinh viên, Khoa Vật lý quyết định tổ chức Hội nghị Khoa học Sinh viên Khoa Vật lý 2022. Hội nghị khoa học sinh viên là nơi tôn vinh, công bố những kết quả nghiên cứu mới nhất của Thầy và trò trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học. …

    Chi tiết >>